NVVE-consulenten ondersteunen leden in de regio


‘We krijgen vaak complimenten voor deze service’

In Deventer waren er begin 2018 nog geen spreekuren wilsverklaring. Daar was wel behoefte aan, merkte NVVE-lid Engbert de Jong tijdens een drukbezochte regiobijeenkomst. Hij bood zich aan als vrijwilliger. In het laatste kwartaal voerde De Jong zijn eerste gesprekken en legde zijn eerste huisbezoeken af.

‘Bij ieder leven hoort een waardig einde, vindt de NVVE. Voor leden begint de weg daar naartoe meestal met het opstellen van een wilsverklaring. Maar dat vinden ze vaak toch heel lastig en dus blijven de papieren onder in een la liggen.

Hoe belangrijk een heldere wilsverklaring is, heb ik in eigen kring meegemaakt. Niet alleen voor de arts en de familie, maar vooral voor de betrokkene zelf. Die ervaart rust in zijn hoofd en een gevoel van regie. Ik heb gezien hoe juist de toelichting in eigen woorden een euthanasiewens voor iedereen invoelbaar maakt.


Ik vind het bijzonder om te zien hoe open mensen zijn over de vragen waar ze mee zitten. Je hoort ze vaak zeggen dat ze “door de bomen het bos niet meer zien”. Met iemand van de NVVE erover praten stelt ze op hun gemak. We krijgen regelmatig complimenten voor deze service.

Leden vinden het bijvoorbeeld lastig om de persoonlijke toelichting op hun wensen te verwoorden. Ik stel altijd de vraag wat “kwaliteit van leven” voor iemand inhoudt. Dat is het uitgangspunt. Ik adviseer ze om niet het woordje “als”, maar “voordat” te gebruiken. Niet: “ik wil euthanasie als…”, maar: “ik wil euthanasie voordat…” Dan kom je snel op wat je ondraaglijk en uitzichtloos lijden vindt. Soms zeggen mensen dan: ah, nú weet ik wat ik moet opschrijven. Dat geeft mij zoveel voldoening en motivatie dat ik echt uitkijk naar het volgende spreekuur.’

‘Het zijn vooral vrouwen die langskomen’

Geertje Karstens houdt elke vierde donderdag-avond van de maand een NVVE-spreekuur in de bibliotheek van het Friese Drachten/Smallingerland. Soms gaat ze ook op huisbezoek.

‘Ik doe dit werk met vreselijk veel plezier, het geeft enorme voldoening. Wat mij opvalt is dat de bezoekers vaak al jaren lid van de NVVE zijn en elders in Nederland hun roots hebben. Voor hen is zelf beschikken logisch. Maar nu ze ouder worden, moeten ze het ook geregeld hebben. Het zijn vooral vrouwen die langskomen. Zij zijn tenslotte vaak degenen die alleen achterblijven. Voor hun gemoedsrust willen ze alles goed vastleggen. Ze hebben trouwens opvallend vaak in een leidinggevende functie in de zorg gewerkt. Het zijn vrouwen die gewend zijn om zelf te beslissen.


In het algemeen constateren ze dat de zorg, en vooral de mentaliteit van het medisch personeel, wat achterloopt hier. Daarom willen ze weten hoe het precies zit met de wilsverklaringen, wat ze er wel of niet in moeten noteren, hoe ze dat doen en vooral hoe ze het moeten bespreken met de huisarts. Want de huisartsen, en ook de specialisten in het ziekenhuis, praten hier nog niet zo makkelijk over het weigeren van een medische behandeling of het tijdig regelen van de kwaliteit van het levenseinde.

Een aantal leden zijn door hun huisarts naar ons doorverwezen omdat er sprake was van beginnende dementie. Het is goed dat de NVVE een vanzelfsprekende samenwerking heeft met wat in 2018 nog de Levenseindekliniek heette. Die kan daar goede ondersteuning bij bieden.’